Yeni Orta Vadeli Program ( Ovp ) dün açıklanırken, Haberler.com’da Serpin Alparslan’ın sunduğu Rotamız Ekonomi programına konuk olan Ekonomist Dr. Burak Köseoğlu, hem OVP’nin arka planına hem de küresel piyasalardaki kritik gelişmelere dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Köseoğlu’nun analizinde öne çıkan en çarpıcı başlık, dünya merkez bankalarının elindeki altın rezervlerinin değerinin tarihte ilk kez ABD tahvillerinin değerini geride bırakması oldu.
Köseoğlu, dün açıklanan OVP’de varil başına 89,3 dolar olarak revize edilen petrol fiyatının, bu sabah itibarıyla 95-97 dolar bandında işlem gördüğüne dikkat çekti. OPEC’in son toplantısında üretim kotalarını artırmama kararı aldığını hatırlatan Köseoğlu, dünya petrolünün üçte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki gerginliğin sürdüğünü, son günlerde 3 İran tankerinin vurulduğunu ve halihazırda 7-8 tankerin bölgede beklediğini söyledi. Bu tablonun Güney Asya, Afrika ve Akdeniz Avrupası’nda ciddi tedarik sıkıntısına yol açtığını belirten Köseoğlu, “Bu gerginlik biraz daha sürecek olursa petrolü yakın zamanda 100 doların üzerinde göreceğiz” dedi ve fiyatın 104-108 dolar bandına kadar zorlanabileceğini öngördü. Kış sezonu öncesinde Hollanda doğal gazı fiyatlarındaki yüzde 3-4’lük yükselişin de enerji tarafındaki baskıyı artıracağını ekledi.
Programın en dikkat çekici verisi, küresel merkez bankalarının elindeki altın rezervlerinin toplam değerinin 4 trilyon dolara ulaşarak, 3,9 trilyon dolarlık ABD tahvili stokunun önüne geçmesi oldu. Köseoğlu, bunu “çok büyük bir tehlike” olarak nitelendirdi. Yaptığı bir ankete göre merkez bankalarının yüzde 45’i önümüzdeki 12 ay içinde altın rezervini artırmayı planlarken, yüzde 89’u mevcut büyüme hızının süreceğini öngörüyor. Fed’in faiz artırımına gitmesi halinde altında kısa vadeli bir duraksama beklediğini, fiyatın yılbaşına kadar 4.000-4.500 dolar bandında kalabileceğini söyleyen Köseoğlu, orta vadede yeniden yukarı yönlü bir ivme beklediğini belirtti.
Köseoğlu, Çin Merkez Bankası’nın aylık 7 ile 15 ton arasında değişen miktarlarda kesintisiz altın alımı yaparken aynı anda elindeki Amerikan tahvillerini kademeli olarak sattığına dikkat çekti ve bunu “ekonomik savaşın bir cephesi” olarak yorumladı. Ayrıca Çin devletinin, aralarında China Life Insurance’ın da bulunduğu büyük sigorta şirketleri ve devlet bankalarına toplam 54 milyar dolarlık sermaye enjekte etme kararı aldığını aktaran Köseoğlu, Çin’in gücünün artmaya devam ettiğini ve Yuan’ın ileride önemli bir rezerv para birimi konumuna gelebileceğini söyledi.
OVP’de yer alan dijital para atıflarına da değinen Köseoğlu, Türkiye’nin 2-3 yıl içinde, öngörüsüne göre 2030’da Dijital Türk Lirası’na hızlı bir geçiş yapabileceğini söyledi. Bunun kripto parayla karıştırılmaması gerektiğinin altını çizen Köseoğlu, dijital liranın temel amacının kayıt dışı ekonomiyi ve kara para trafiğini kontrol altına almak olduğunu, Merkez Bankası’nın bu yönde uzun süredir altyapı hazırlığı yaptığını belirtti.
Enflasyonun alt kalemlerine bakıldığında okul sezonuyla birlikte eğitim harcamalarındaki yıllık artışın yüzde 53’ü aştığını söyleyen Köseoğlu (sağlıkta yüzde 43, konutta yüzde 39, ulaştırmada yüzde 35 olarak sıraladı), vakıf üniversitelerinde bazı programların 1,7 milyon liraya, anaokulu ücretlerinin dahi 1 milyon liranın üzerine çıktığını aktardı. Kendi çocuklarının eğitim sürecinden yola çıkarak, anaokulundan parasız bir üniversiteye kadar giden bir eğitim hayatının bugün yaklaşık 1 milyon dolara mal olduğunu, bu rakamın 20 yıl önce 800-900 bin dolar seviyesinde olduğunu söyledi ve “Devletin burada bir şekilde devreye girip kontrol altına alması gerekiyor” dedi.
TÜİK’in son enflasyon verilerine göre kirada yıllık artışın yüzde 31,79 ile geçen aya yakın seyrettiğini belirten Köseoğlu, önümüzdeki kış aylarında enflasyonun tipik olarak yukarı yönlü hareket ettiğini, bu nedenle yıl sonunda da benzer bir kira artışının süreceğini öngördü. Merkez Bankası’ndan bu yıl hızlı bir faiz indirimi beklemediğini, olası bir indirimin ancak Ekim-Kasım aylarında 1-2 puanla sınırlı kalabileceğini, önümüzdeki yılki seçim sürecinin ise faiz politikasında bir miktar rahatlama getirebileceğini söyledi.
Kasım ayındaki ABD seçimlerine de değinen Köseoğlu, Başkan Trump’ın halk desteğinin yüzde 27 civarına gerilediğini, kendi partisi içindeki 435 sandalyenin üçte birine yakınının “anti-Trump” kanatta yer aldığını belirtti. Köseoğlu, seçimlerin ardından Trump’ın siyasi olarak güç kaybedeceğini ve yeni yıldan itibaren bir azil (impeachment) sürecinin gündeme gelebileceğini öngördüğünü söyledi.
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
News
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
FİNANS
